Vrijdag, 17 november 2017

Activiteiten

Vertaling website

Dutch Arabic Chinese (Simplified) English French German Spanish

Kerstpreek 2013

Door pastor Guido Dieteren

Beste mensen, wie van u geeft elkaar cadeautjes met kerstmis?
Nou, dan heb ik nog een tip voor u, hoewel misschien wat erg laat. Want weet u wat dit jaar het populairste cadeau is onder de kerstboom? Een DVD-box van een televisieserie. U kent de reclames toch ook wel: ‘nu het complete 3e seizoen van Game of Thrones op DVD’. Of ‘Homeland seizoen 1 en 2 nu samen in een voordeel box’. Uren kun je ermee zoet brengen, want de verhaallijnen zijn eindeloos lang uitgesponnen.
Wanneer ik die aankondigingen zie, dan moet ik altijd denken aan een heel bijzondere televisieserie, maar dan van een totaal andere soort. Het is de oudste en langstlopende Nederlandse televisieserie: de jaaroverzichten die door de NOS aan het einde van ieder jaar worden uitgezonden. Ik heb ze voor u meegenomen. De jaaroverzichten beginnen in 1956 en lopen door tot in deze tijd. De eerste jaren zijn al die nieuwsbeelden nog in zwart-wit, voor hedendaagse jongeren trouwens iets onbegrijpelijk. Ik sprak laatst iemand die door het zien van die oude zwart-witfilms, als kind altijd had gedacht dat de wereld vroeger, voor haar tijd, helemaal geen kleuren had. Dat iedereen gewoon in mooie grijstinten leefde.

Maar ondanks de verouderde beelden blijft het heel fascinerend, zo’n overzicht van vroeger, ooggetuigenverslagen van ooit heel actuele gebeurtenissen, nog niet gefilterd door het voortschrijdend inzicht van de tijd. Weet u trouwens wat iedereen doet, die deze box ziet staan? Meteen kijken wat er in z’n eigen geboortejaar is gebeurd. Sommige mensen hebben het wel gemakkelijk, wanneer je bijvoorbeeld in 1963 geboren bent, de moord op Kennedy, dit jaar alweer 50 jaar geleden, of 1969, de eerste mensen op de maan. Of 1974, ons nationale trauma, die verloren WK-finale tegen West-Duitsland. Maar bij de meeste jaren hebben we geen direct herkenbare gebeurtenis. Want de tijd gaat verder, en wat ooit super actueel was, blijkt jaren later slechts een voetnoot in de geschiedenis of een voorbijgaande hype.  

Dat blijkt eigenlijk wel het duidelijkst bij dat item dat je echt in ieder jaaroverzicht tegenkomt: een opsomming van alle bekende mensen die dat jaar gestorven zijn. U weet wel, een stemmig melodietje, een mooie foto, een korte levensbeschrijving, een sterfdatum. Precies deze oude necrologieën laten prachtig zien hoe vergankelijk roem kan zijn, want veel van de in deze jaaroverzichten genoemde mensen zijn intussen allang teruggekeerd naar het domein van de vergetelheid.
Zou het daarom eigenlijk niet veel interessanter zijn geweest wanneer men bij de jaaroverzichten het omgekeerde had laten zien: niet alleen een opsomming van alle beroemde gestorvenen van dat jaar, maar ook een overzicht van alle bekende geborenen, alle baby’s die later beroemd zullen worden. Dat lijkt me leuk, dat ze bv. in het jaaroverzicht 1975 melden: in april is weliswaar Chiang Kai-shek, de president van China overleden, maar is er ook groot feest in Den Haag, want Anouk is geboren. We verwachten dat zij in de 21e eeuw Nederland zal vertegenwoordigen op het Eurovisiesongfestival. Zal zij het dan even goed doen als Teach-In die ons dit jaar de overwinning heeft bezorgd? Geweldig toch?

Maar nee hoor, beroemde geboortes ontbreken helaas bij de jaaroverzichten. Blijkbaar heeft onze wereld meer beroemde volwassenen dan beroemde baby’s. Ja, een paar uitzonderingen zijn er: de geboorte van Koning Willem Alexander is prominent aanwezig in het jaaroverzicht 1967 en ook de pasgeboren baby die Michael Jackson in 2002 over de rand van zijn hotelbalkon in Berlijn liet bungelen is natuurlijk wereldnieuws. Maar verder toch bar weinig geboortefeesten en baby’s in onze jaaroverzichten.

Hoewel, één geboortefeest komt in ieder jaaroverzicht weer terug. Misschien dan niet als actuele gebeurtenis, maar toch duidelijk wel als een feestelijk gedenken. De geboorte van Jezus ruim 2000 jaar geleden. Het is het langstlopende verjaardagsfeest ter wereld. En nog altijd razend populair. Want wie viert er geen Kerstmis, wie heeft zijn huis niet opgetuigd met glitterlichtjes en glinsterballen? En natuurlijk ook een kerststalletje erbij. Want daar gaat het toch uiteindelijk om. We willen deze bijzondere gebeurtenis, deze geboorte van lang geleden op prachtige wijze zichtbaar maken.

Want het verhaal van deze kerstnacht is eigenlijk veel te groot voor enkel woorden, de betekenis van het kerstgebeuren is eigenlijk te overweldigend om zomaar te bevatten. De evangelist Johannes heeft het weliswaar bijzonder kernachtig uitgedrukt: het woord is mens geworden. God is uit de hemel afgedaald om onder ons te zijn. Maar ja, het woord is mens geworden, dat kun je moeilijk uitbeelden onder je kerstboom. Gelukkig dus dat die andere evangelisten Lucas en Matteüs ons prachtige geboorteverhalen hebben doorgegeven, over wijzen en koningen, herders en engelen, stalletjes en kribben. Dat kunnen we tenminste een beetje bevatten, dat kunnen we vieren. En vooral, dat kunnen we prachtig vormgeven in die aloude kerststal.
Dat had die beroemde naamgenoot van onze zo populaire paus Franciscus toch goed begrepen. Want het is heilige Franciscus van Assisi die in het jaar 1223 ‘s werelds eerste levende kerststal bouwt. Zo laat hij ons zien en ervaren hoe het is om bij de stal in Bethlehem te staan en het kind in de kribbe te aanschouwen. Als in een soort van permanent jaaroverzicht maakt hij ons direct deelgenoot van deze beroemdste geboorte aller tijden.
En alle ingrediënten zijn daarbij aanwezig: een engel die het wonder aankondigt, herders die vol vroomheid komen kijken, wijzen die het kind eer bewijzen, de natuur zelf die hulde brengt in een sprankelende ster en een stal vol dieren. De ultieme kerstsfeer gevangen in een beeld, een gebeuren. En net als bij die hypothetische geboorteaankondigingen uit mijn jaaroverzichten wordt ook hier duidelijk verteld wat we van dit kind mogen verwachten: ‘herders ga naar Bethlehem, daar is grote vreugde om de geboorte van een kind, Jezus. Dit kind is de Zoon van God, hij zal de wereld blijdschap, vreugde, geluk schenken. En weet dan, herders, dat over 2000 jaar dit kind nog steeds zo beroemd zal zijn, dat de plaatsvervanger van dit kind, Paus Franciscus, het meest populaire gespreksonderwerp zal zijn op Facebook.’

Bijzonder hé, de paus met stip op de eerste plaats bij Facebook.
Trouwens over beroemde geboortes gesproken… weet u welk onderwerp bij Facebook op de derde plaats staat? De ‘royal baby’ van de Britse prins William en Kate. Dus toch een baby! Maar Paus Franciscus mooi op 1.  

Daar hebben we het toch goed mee getroffen, die nieuwe paus. Dankzij deze paus wordt onze kerk weer geloofwaardig, straalt ze nieuw elan uit, probeert ze een einde te maken aan hypocrisie en corruptie, en vooral, laat de kerk zien dat ze zorg heeft om de armen en de verdrukten in onze samenleving. En daarmee is onze kerk eigenlijk weer hoogst actueel geworden. Het is natuurlijk ook niet voor niets dat Paus Franciscus door Times is uitgeroepen tot Persoon van het Jaar 2013. Daarmee geeft dit Amerikaanse tijdschrift aan dat hij de meest invloedrijke persoon op aarde is. En de wereld maar denken dat de kerk eigenlijk wel had afgedaan.

Op deze erkenning mogen we als katholieke kerk, als gelovigen natuurlijk best trots zijn. Maar het is tegelijkertijd en vooral een uitdaging aan ons allen om de boodschap van Franciscus op te pakken, om door te gaan en de wereld te laten zien dat onze kerk inderdaad mensen kan begeesteren en bezielen. En dat ook wij ons willen inzetten voor onze naaste, ver weg en heel dichtbij. Wanneer wij dat met elkaar doen, dan kan de Blijde boodschap volop gaan leven, dan wordt zij nieuwe werkelijkheid in heel de wereld. Ja, dan is de geboorteaankondiging van de engel niet tevergeefs geweest en is Kerstmis opeens weer reuze actueel.

Een twaalfjarige jongen, die van kerk noch God iets afweet, slentert op Kerstavond door de winkelstraten van zijn woonplaats en vergaapt zich aan al die kerstpracht in de winkels. Op het plein van de kerk, die hij alleen van buiten kent, staat een mooie verlichte kerstboom, de klokken luiden en mensen gaan de kerk in. Nieuwsgierig geworden schuifelt hij achter hen aan dat grote vreemde gebouw binnen. Daar staat warempel ook al een stal, en van een formaat waar ze op de kerstafdeling van het tuincentrum niet tegenop kunnen. Er zingt een koor, en de jongen herkent een kerstdeuntje dat hij die middag in de supermarkt heeft gehoord. Hij valt van de ene verbazing in de andere.
Als hij na afloop van de kerstviering thuiskomt, vragen zijn ouders hem: "waar heb jij toch zolang gezeten?" "In de kerk", is zijn korte antwoord. "In de kerk, wat heb je daar nou te zoeken, bij dat enge en wereldvreemde gedoe?"
En de jongen antwoordt: "De kerk is helemaal niet wereldvreemd, eigenlijk best wel gaaf, super actueel, want weet je, in de kerk daar doen ze óók aan Kerstmis."

Secretariaat

Parochiecentrum
Bergstraat 17
6701 AB Wageningen
Tel. 0317 - 747 108

 

Email: Secretariaat PZTB

Copyright © 2017 Zalige Titus Brandsma. Alle rechten voorbehouden.